Wąska interpretacja aktu notarialnego przy wykreślaniu wpisów reprywatyzacyjnych
Sąd Najwyższy uznał, że w pierwotnym brzmieniu art. 40 ust. 1 Ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych, pojęcie aktu notarialnego sporządzonego z uwzględnieniem uchylonej decyzji ogranicza się do aktu ustanawiającego użytkowanie wieczyste, a nie obejmuje dalszych czynności prawnych (np. wniesienia nieruchomości do spółki) dokonywanych przez beneficjenta.
Co orzekł sąd
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Orzeczono, że art. 40 ust. 1 Ustawy w pierwotnym brzmieniu pozwala na wykreślenie wpisu dokonanego bezpośrednio na podstawie uchylonej decyzji lub aktu ustanawiającego użytkowanie wieczyste na rzecz beneficjenta.
Sąd wskazał, że powyższy przepis nie obejmuje dalszych rozporządzeń nieruchomością dokonywanych przez beneficjenta decyzji reprywatyzacyjnej.
Uznano, że uchylenie decyzji administracyjnej będącej podstawą zbycia nieruchomości nie powoduje automatycznej nieważności umowy zbycia, która jest samodzielną czynnością prawną.
Praktyczne wnioski
Wniesienie nieruchomości do spółki jako wkład niepieniężny nie jest traktowane jako akt notarialny sporządzony z uwzględnieniem uchylonej decyzji w rozumieniu pierwotnego brzmienia art. 40 ust. 1 Ustawy.
Wykreślenie wpisu z księgi wieczystej na podstawie uchylonej decyzji reprywatyzacyjnej nie może odbywać się automatycznie, jeśli wpis opierał się na dalszych czynnościach cywilnoprawnych beneficjenta.
Kwestia nieważności umowy o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste lub nieistnienia prawa własności wymaga rozstrzygnięcia w trybie cywilnym.
Ryzyka i ograniczenia
Orzeczenie dotyczy wyłącznie pierwotnego brzmienia art. 40 ust. 1 Ustawy i nie odnosi się do nowelizacji z 26 stycznia 2018 r., która rozszerzyła katalog wpisów podlegających wykreśleniu.
Sąd nie rozstrzygnął, czy w danej sprawie nabywca nieruchomości jest chroniony rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Dane publikacji
- Identyfikator
- I CSK 662/18
- Status
- Published
- Jurysdykcja
- Polska
- Data publikacji
- 30 września 2020