🧪 Serwis w wersji beta. Treści generowane i opracowywane automatycznie – nie mają charakteru porady prawnej.

Sąd Najwyższy

Brak możliwości dochodzenia bezpodstawnego wzbogacenia przy trójstronnych relacjach umownych

V CSK 609/18Sąd Najwyższywyrok16 października 2020Izba Cywilna Wydział V

Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia nie może być skutecznie dochodzone przez podmiot, który stał się właścicielem mienia, jeżeli korzystanie z niego przez drugą stronę wynikało z trójstronnych relacji umownych i było tolerowane przez poprzedniego właściciela.

Co orzekł sąd

Roszczenie z bezpodstawnego wzbogacenia jest wykluczone, gdy istnieje inna podstawa prawna do przywrócenia równowagi majątkowej, np. stosunek umowny lub przepisy o ochronie własności.

Jeśli korzyść została uzyskana kosztem poprzedniego właściciela (np. Gminy), roszczenie z tytułu wzbogacenia nie przysługuje podmiotowi, który został poszkodowany pośrednio.

W przypadku korzystania z cudzej rzeczy po zakończeniu umowy, rozliczenia powinny odbywać się na podstawie przepisów o ochronie własności, a nie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Zgoda właściciela na korzystanie z rzeczy przez inną osobę może wykluczać charakter bezpodstawny wzbogacenia.

Praktyczne wnioski

Przed wystąpieniem z roszczeniem o bezpodstawne wzbogacenie należy zbadać, czy korzystanie z mienia nie było uzgadniane z poprzednim właścicielem.

Należy zweryfikować, czy korzyść uzyskana przez drugą stronę jest bezpośrednio powiązana z uszczerbkiem aktualnego właściciela, czy raczej z uszczerbkiem poprzednika prawnego.

Ryzyka i ograniczenia

Ryzyko oddalenia powództwa o bezpodstawne wzbogacenie w sytuacjach, gdy korzystanie z mienia wynikało z wcześniejszych, trójstronnych porozumień.

Błędne oparcie roszczenia na art. 405 k.c. zamiast na przepisach o ochronie własności (art. 224-225 k.c. w zw. z art. 230 k.c.) w przypadku nie wydania mienia po wygaśnięciu umowy.

Dane publikacji

Identyfikator
V CSK 609/18
Status
Published
Jurysdykcja
Polska
Data publikacji
16 października 2020

Opracowano na podstawie: